Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Choroby

Pokrzywka alergiczna i przewlekła - objawy, przyczyny, leczenie

Pokrzywka to swędzące, wypukłe bąble, które pojawiają się nagle i znikają bez śladu, zwykle w ciągu doby. Najczęściej mija sama w kilka dni, a podstawą leczenia są leki przeciwhistaminowe. Jeśli bąblom towarzyszy obrzęk języka lub gardła, duszność albo osłabienie, może to być anafilaksja i trzeba dzwonić 112.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Pokrzywka nie jest zaraźliwa. Pojedynczy bąbel znika w ciągu doby i nie zostawia śladu, choć nowe mogą pojawiać się przez kilka dni. Alergia jest tylko jedną z przyczyn: pokrzywkę często wywołują infekcje i leki, a w postaci przewlekłej przyczyny zewnętrznej zwykle nie udaje się znaleźć. Obrzęk języka lub gardła, duszność i omdlenie to wskazanie do wezwania pomocy.

Objawy pokrzywki i objawy anafilaksji

Podstawowym objawem jest bąbel pokrzywkowy: wypukła, blada lub różowa zmiana z czerwoną obwódką, która mocno swędzi lub piecze. Bąble mają od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów, mogą się zlewać i wędrować po ciele. Pojedyncza zmiana znika zwykle w ciągu doby i nie zostawia śladu.

U części osób pojawia się też obrzęk naczynioruchowy: głębszy obrzęk powiek, warg, dłoni, stóp lub narządów płciowych. Bardziej boli i rozpiera, niż swędzi, i ustępuje wolniej, nawet przez 2–3 dni.

Sama pokrzywka, choć uciążliwa, nie zagraża życiu. Groźna jest sytuacja, w której bąble są częścią uogólnionej reakcji alergicznej.

Pokrzywka alergiczna i inne przyczyny

Wiele osób łączy hasła „pokrzywka” i „alergia”, ale alergia odpowiada tylko za część przypadków. Pokrzywka alergiczna pojawia się zwykle w ciągu minut do dwóch godzin od kontaktu z alergenem i mija po jego usunięciu. Najczęstsze przyczyny pokrzywki ostrej to:

  • infekcje, zwłaszcza wirusowe zakażenia dróg oddechowych. U dzieci to przyczyna najczęstsza;
  • leki: antybiotyki oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy kwas acetylosalicylowy;
  • pokarmy: orzechy, ryby i owoce morza, jaja, mleko, niektóre owoce;
  • użądlenia owadów oraz kontakt z lateksem lub roślinami.

Osobną grupą są pokrzywki wywoływane bodźcem fizycznym: zimnem, uciskiem, potarciem skóry (dermografizm), wysiłkiem i poceniem, rzadziej słońcem lub wodą. Jeśli zmiany nie znikają w ciągu doby, zostawiają przebarwienia albo bardziej bolą, niż swędzą, lekarz poszuka innego rozpoznania. Inne przyczyny zmian skórnych opisujemy na stronie wysypka.

Czy pokrzywka jest zaraźliwa

Nie. Pokrzywka jest reakcją komórek skóry, które uwalniają histaminę. Nie przenosi się przez dotyk, wspólny ręcznik ani drogą kropelkową. Z pokrzywką można chodzić do pracy i mieć kontakt z dziećmi.

Zaraźliwa może być natomiast infekcja, która pokrzywkę wywołała, na przykład przeziębienie. Jeśli swędzące zmiany pojawiły się u kilku domowników jednocześnie, to raczej nie jest pokrzywka. Warto wtedy pomyśleć o świerzbie albo chorobie zakaźnej z wysypką.

Pokrzywka przewlekła i pokrzywka idiopatyczna

O pokrzywce przewlekłej mówimy, gdy bąble lub obrzęki nawracają przez ponad 6 tygodni. Najczęstszą postacią jest pokrzywka przewlekła spontaniczna, dawniej nazywana pokrzywką idiopatyczną. Objawy pojawiają się bez uchwytnego czynnika zewnętrznego. U części chorych podłoże jest autoimmunologiczne i wtedy pokrzywka częściej współistnieje z chorobami tarczycy.

W tej postaci rzadko udaje się wskazać uczulający pokarm, dlatego szerokie panele alergiczne i restrykcyjne diety wprowadzane na własną rękę zwykle nie pomagają. Lekarz może zlecić podstawowe badania, na przykład morfologię, wskaźniki stanu zapalnego i TSH, a dalszą diagnostykę prowadzi alergolog lub dermatolog.

Pokrzywka przewlekła trwa zwykle od kilku miesięcy do kilku lat i u większości osób z czasem ustępuje. Objawy nasilać mogą leki przeciwzapalne, alkohol, stres, infekcje i ucisk ubrania.

Leczenie: leki przeciwhistaminowe i co poza nimi

Podstawą leczenia są leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, które rzadziej powodują senność niż starsze preparaty. Część z nich, na przykład cetyryzyna i loratadyna, jest dostępna bez recepty i stosuje się je zgodnie z ulotką. Inne, między innymi bilastynę i feksofenadynę, lekarz dobiera w zależności od objawów, wieku i chorób towarzyszących. Starsze leki, takie jak hydroksyzyna, działają nasennie i nie są dziś lekami pierwszego wyboru.

  • Jeśli znasz czynnik wywołujący, unikaj go. Dotyczy to zwłaszcza leku, po którym pojawiły się bąble.
  • Ulgę przynosi chłodny okład, luźne ubranie i unikanie gorącej kąpieli.
  • Przy nasilonych objawach lekarz może zmienić sposób leczenia lub na krótko dołączyć inny lek. Decyduje o tym po ocenie.
  • W pokrzywce przewlekłej opornej na leczenie specjalista może zakwalifikować chorego do leczenia biologicznego.

Maści ze sterydem zwykle nie pomagają na pokrzywkę, bo bąble zmieniają miejsce. Osoby po przebytej anafilaksji powinny omówić z lekarzem plan postępowania i receptę na adrenalinę do samodzielnego podania.

Jak wygląda teleporada przy pokrzywce

Pokrzywkę rozpoznaje się głównie na podstawie wywiadu, dlatego wiele spraw da się omówić zdalnie. Przed rozmową zrób zdjęcia zmian, bo do czasu teleporady bąble mogą zniknąć. Lekarz zapyta, od kiedy trwają objawy, jak długo utrzymuje się pojedynczy bąbel, co jadłeś i jakie leki przyjmowałeś w ostatnich dniach oraz czy był obrzęk twarzy.

Teleporada kosztuje 49 zł i jest dostępna codziennie w godzinach 7:00–23:00. Jeśli lekarz uzna to za zasadne, może wystawić e-receptę lub skierowanie do alergologa albo dermatologa. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie. Pokrzywkę u niemowlęcia i małego dziecka powinien ocenić pediatra lub lekarz POZ.

Źródła: Medycyna Praktyczna dla pacjentów - alergie, pacjent.gov.pl, Narodowy Fundusz Zdrowia.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • swędzące bąble u dorosłego bez obrzęku języka i gardła oraz bez duszności
  • pokrzywka wraca i chcesz omówić leczenie przeciwhistaminowe albo dalszą diagnostykę
  • podejrzewasz związek bąbli z nowym lekiem i nie wiesz, czy go kontynuować

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • pokrzywka u niemowlęcia lub małego dziecka
  • objawy trwają ponad 6 tygodni albo nie ustępują mimo leków przeciwhistaminowych
  • bąble utrzymują się dłużej niż dobę w jednym miejscu, bolą lub zostawiają siniaki
  • pokrzywce towarzyszy gorączka lub bóle stawów

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • obrzęk języka, warg lub gardła, chrypka, trudność w przełykaniu
  • duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej
  • zawroty głowy, omdlenie lub wymioty krótko po użądleniu, leku albo jedzeniu

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Bąble wracają albo swędzenie nie daje spać, a nie masz objawów alarmowych? Podczas teleporady lekarz omówi możliwe przyczyny i leczenie. Jeśli uzna to za zasadne, może wystawić e-receptę lub skierowanie do specjalisty. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa pokrzywka ostra?

Pojedynczy bąbel znika zwykle w ciągu doby, a cały epizod trwa najczęściej od kilku dni do dwóch tygodni. Gdy objawy nawracają dłużej niż 6 tygodni, mówimy o pokrzywce przewlekłej.

Czy pokrzywką można zarazić dziecko lub partnera?

Nie, pokrzywka nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się na inne osoby. Zaraźliwa może być jedynie infekcja, która ją wywołała.

Czy przy pokrzywce trzeba robić testy alergiczne?

Nie zawsze. Testy mają sens, gdy objawy wyraźnie wiążą się z konkretnym pokarmem, lekiem lub użądleniem. W pokrzywce przewlekłej spontanicznej rzadko wskazują przyczynę, dlatego o ich zakresie decyduje lekarz.

Czy pokrzywka od stresu istnieje?

Stres nie jest zwykle jedyną przyczyną, ale może nasilać i podtrzymywać objawy, zwłaszcza w pokrzywce przewlekłej. Podobnie działają infekcje, alkohol i niektóre leki przeciwbólowe.

Dlaczego warto zrobić zdjęcie bąbli przed rozmową z lekarzem?

Bąble pokrzywkowe szybko znikają i w dniu konsultacji skóra może być czysta. Zdjęcie pozwala lekarzowi ocenić wygląd zmian i odróżnić pokrzywkę od innych wysypek.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.