Zdrowie psychiczne
Psychoza to stan, w którym zaburzony jest kontakt z rzeczywistością — mogą pojawić się urojenia, omamy i dezorganizacja myślenia. Nie jest to osobna choroba, lecz zespół objawów o wielu możliwych przyczynach (m.in. schizofrenia, choroba afektywna, substancje, choroby somatyczne). Pierwszy epizod psychozy bywa stanem nagłym. Ta strona wyjaśnia, kiedy dzwonić po pilną pomoc i jak teleporada może pomóc pokierować dalszym postępowaniem.
Pierwszy epizod psychozy lub nagłe nasilenie objawów to sytuacja, w której liczy się czas. Jeśli osoba zagraża sobie lub innym, jest silnie pobudzona, zdezorientowana albo ma myśli samobójcze — nie zwlekaj i wezwij pomoc. Zapewnij bezpieczne otoczenie i nie zostawiaj chorego samego.
W psychozie zaburzeniu ulega odbiór rzeczywistości. Najczęstsze objawy to urojenia (silne, fałszywe przekonania odporne na argumenty), omamy (spostrzeżenia bez bodźca, np. słyszenie głosów) oraz dezorganizacja myślenia i zachowania. Psychoza może mieć wiele przyczyn — od schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej, przez działanie substancji psychoaktywnych, po choroby somatyczne i neurologiczne. Dlatego samo stwierdzenie objawów to za mało — potrzebna jest diagnostyka.
Psychozy nie rozpoznaje się zdalnie — wymaga ona bezpośredniego badania psychiatrycznego, a często także diagnostyki wykluczającej przyczyny somatyczne. Teleporada ogólna może pełnić rolę szybkiego triage’u: pomóc osobie bliskiej ocenić, czy to sytuacja nagła (wtedy 112), udzielić informacji i wskazać właściwą ścieżkę — pilną konsultację psychiatryczną, izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego lub SOR.
Podejrzewasz u bliskiej osoby epizod psychotyczny albo nie wiesz, gdzie szukać pomocy? Umów teleporadę — lekarz oceni pilność sytuacji i pomoże skierować sprawę do psychiatry. Przy pierwszym epizodzie lub zagrożeniu życia właściwym numerem jest 112.
Umów teleporadę — 99 złNie. Psychoza to zespół objawów (urojenia, omamy, dezorganizacja), który może wystąpić w wielu chorobach — schizofrenii, chorobie afektywnej dwubiegunowej, po substancjach psychoaktywnych, a także w chorobach somatycznych. Schizofrenia jest jedną z możliwych przyczyn psychozy, ale nie jedyną. Przyczynę ustala psychiatra.
Nie stawiamy rozpoznania psychozy zdalnie. Wymaga ono bezpośredniego badania psychiatrycznego i zwykle wykluczenia przyczyn somatycznych. Rola teleporady ogólnej to szybka ocena pilności i skierowanie do właściwej formy pomocy — a przy pierwszym epizodzie lub zagrożeniu życia to numer alarmowy 112.
Zachowaj spokój i dbaj o bezpieczeństwo. Nie kłóć się o treść urojeń ani nie wyśmiewaj przeżyć chorego, ale też ich nie potwierdzaj. Mów prosto i spokojnie, nie zostawiaj osoby samej. Przy zagrożeniu, agresji lub myślach samobójczych zadzwoń pod numer 112.
