Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Leki

Nystatyna - na co się ją stosuje, jak działa i kiedy uważać

Nystatyna to lek przeciwgrzybiczy działający miejscowo na drożdżaki. Stosuje się ją w grzybicy jamy ustnej, przewodu pokarmowego i pochwy. Prawie nie wchłania się do krwi, dlatego nie leczy grzybic narządowych ani zakażeń bakteryjnych.

Konsultacja z lekarzem - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu i recepcie decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia.
Najważniejsze w skrócie Nystatyna działa tam, gdzie ma bezpośredni kontakt z grzybem: w jamie ustnej, jelitach lub pochwie. Jest zwykle dobrze tolerowana. Nie działa na bakterie, więc nie wyleczy chlamydiozy ani bakteryjnego zapalenia gardła. Jest lekiem na receptę.

Na co stosuje się nystatynę i jak działa

Wskazania zależą od postaci leku:

  • zawiesina doustna - grzybica jamy ustnej (pleśniawki) i przełyku, także u dzieci, według zaleceń lekarza,
  • tabletki dojelitowe - grzybica przewodu pokarmowego oraz zapobieganie jej u osób leczonych długo antybiotykami lub glikokortykosteroidami,
  • tabletki dopochwowe - drożdżakowe zakażenie pochwy.

Nystatyna wiąże się z ergosterolem w błonie komórkowej grzyba i ją uszkadza. Komórka grzyba traci swoje składniki i ginie. Lek prawie nie wchłania się z przewodu pokarmowego ani przez błony śluzowe, więc działa tylko w miejscu podania.

Kiedy lekarz rozważa nystatynę, a kiedy nie

Lekarz rozważa nystatynę, gdy zakażenie drożdżakowe jest ograniczone do błon śluzowych. Zdarza się to na przykład po antybiotykoterapii, u osób stosujących steroidy wziewne w astmie, noszących protezy zębowe lub chorujących na cukrzycę.

Nystatyna nie jest właściwym lekiem, gdy:

  • zakażenie jest bakteryjne, jak chlamydioza czy bakteryjne zapalenie gardła,
  • grzybica obejmuje narządy wewnętrzne lub krew - wtedy potrzebne są leki działające ogólnie,
  • występuje nadwrażliwość na nystatynę lub składniki preparatu.

Tabletki dojelitowe nie są przeznaczone dla małych dzieci. W ciąży i podczas karmienia piersią o leczeniu decyduje lekarz.

Interakcje i środki ostrożności

Ponieważ nystatyna prawie się nie wchłania, istotne interakcje z innymi lekami są rzadkie. Mimo to podaj lekarzowi listę przyjmowanych leków.

  • Zawiesinę doustną trzyma się w ustach możliwie długo przed połknięciem - sposób użycia opisuje ulotka.
  • Leczenie prowadź przez cały zalecony czas, także gdy objawy ustąpią wcześniej.
  • Przy postaciach dopochwowych sprawdź w ulotce informacje o stosowaniu w czasie miesiączki i o wpływie na prezerwatywy.
  • Niektóre preparaty zawierają cukry - to ważne dla osób z cukrzycą i nietolerancjami.

Jeśli objawy nie ustępują po zakończeniu leczenia albo szybko wracają, potrzebna jest ponowna ocena i czasem badanie mykologiczne.

Działania niepożądane wymagające pilnej pomocy

Nystatyna rzadko wywołuje działania niepożądane. Możliwe są nudności, wymioty i biegunka, a przy stosowaniu dopochwowym miejscowe pieczenie. Pilnej pomocy wymagają:

Czy nystatyna jest na receptę i czy można ją otrzymać po teleporadzie

Leki z nystatyną są wydawane na receptę. Podczas teleporady lekarz zapyta o objawy, przebyte leczenie antybiotykami i choroby przewlekłe. Jeśli uzna to za zasadne, może wystawić e-receptę. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie. Zmiany w jamie ustnej, które nie znikają, wymagają obejrzenia w gabinecie. Pleśniawki u niemowląt ocenia pediatra lub lekarz POZ.

Nazwy handlowe nystatyny

Nystatyna jest dostępna w Polsce pod nazwą własną, między innymi jako Nystatyna Teva (tabletki dojelitowe oraz granulat do sporządzania zawiesiny doustnej) i Nystatyna VP (tabletki dopochwowe). Nazwy podajemy informacyjnie. Nystatyna wchodzi też w skład leków złożonych, na przykład nifuratelu z nystatyną. W grzybicach wymagających leczenia ogólnego stosuje się między innymi flukonazol. Więcej opisów jest w dziale Leki.

Źródła: Rejestr Produktów Leczniczych (ulotka i ChPL), URPL, mp.pl - baza leków.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • po antybiotyku pojawił się biały nalot w ustach lub typowe objawy grzybicy pochwy
  • chcesz omówić, jak prawidłowo stosować przepisany lek
  • objawy są łagodne i nie masz gorączki

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • zmiany w jamie ustnej nie znikają mimo leczenia
  • grzybice często nawracają i potrzebne są badania, na przykład poziom cukru
  • chodzi o niemowlę lub małe dziecko

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • pojawił się obrzęk twarzy lub gardła i duszność
  • nie możesz przełykać płynów z powodu bólu
  • dziecko nie pije, jest apatyczne i nie oddaje moczu

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Podczas teleporady (codziennie 7:00–23:00, 49 zł) lekarz oceni objawy i zaproponuje dalsze postępowanie. Jeśli uzna to za zasadne, może wystawić e-receptę lub skierowanie. Decyzja zawsze należy do lekarza.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czy nystatyna to antybiotyk?

Chemicznie należy do antybiotyków polienowych, ale działa wyłącznie na grzyby. Nie leczy zakażeń bakteryjnych.

Czy nystatyna wchłania się do krwi?

W bardzo małym stopniu. Dlatego działa tylko miejscowo i nie nadaje się do leczenia grzybic narządów wewnętrznych.

Czy nystatynę stosuje się u niemowląt z pleśniawkami?

Zawiesina doustna bywa zalecana także niemowlętom, ale wyłącznie po ocenie pediatry lub lekarza POZ, który ustala sposób podawania.

Czy nystatyna pomaga na chlamydię?

Nie. Chlamydioza to zakażenie bakteryjne i wymaga antybiotyku dobranego przez lekarza.

Czy trzeba brać nystatynę przy każdym antybiotyku?

Nie. Zapobiegawcze stosowanie nystatyny lekarz rozważa w wybranych sytuacjach, na przykład przy długim leczeniu dużymi dawkami antybiotyków.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.