Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Badania

Test obciążenia glukozą (OGTT) - przebieg, normy i badanie w ciąży

Test obciążenia glukozą, czyli OGTT lub krzywa cukrowa, pokazuje, jak organizm radzi sobie z dużą porcją cukru. Polega na oznaczeniu glukozy na czczo i po wypiciu 75 g glukozy. Służy do rozpoznawania stanu przedcukrzycowego, cukrzycy i cukrzycy ciążowej.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Na test przyjdź rano, na czczo, po 8–14 godzinach bez jedzenia. Po pierwszym pobraniu wypijasz roztwór 75 g glukozy i przez 2 godziny siedzisz w poczekalni. U osób niebędących w ciąży glukoza po 2 godzinach poniżej 140 mg/dl jest prawidłowa, 140–199 mg/dl oznacza nieprawidłową tolerancję glukozy, a 200 mg/dl i więcej przemawia za cukrzycą. W ciąży obowiązują inne, niższe progi.

Co mierzy test obciążenia glukozą i kiedy się go zleca

Doustny test tolerancji glukozy sprawdza, jak szybko poziom cukru wraca do normy po standardowej dawce glukozy. Wykrywa zaburzenia, których nie widać w samym badaniu na czczo.

Lekarz zleca go najczęściej, gdy glukoza na czczo wynosi 100–125 mg/dl, gdy są czynniki ryzyka cukrzycy przy prawidłowym wyniku na czczo, a także u kobiet w ciąży. Bywa łączony z oznaczeniem insuliny w diagnostyce insulinooporności. Testu nie wykonuje się u osób z już rozpoznaną cukrzycą ani w trakcie ostrej choroby.

Jak przygotować się do badania i jak ono przebiega

Przez kilka dni przed testem jedz normalnie i nie ograniczaj węglowodanów. Na badanie przyjdź rano, wypoczęty, po 8–14 godzinach bez jedzenia. Wodę możesz pić. O przyjmowanych lekach, zwłaszcza sterydach i metforminie, powiedz wcześniej lekarzowi zlecającemu.

  1. Pobranie krwi na czczo

    Pierwsza próbka pokazuje wyjściowy poziom glukozy.

  2. Wypicie roztworu glukozy

    Dostajesz 75 g glukozy rozpuszczonej w szklance wody. Wypij ją w ciągu około 5 minut.

  3. Dwie godziny w spoczynku

    Siedź w poczekalni. Nie jedz, nie pal i nie spaceruj, bo ruch zaniża wynik.

  4. Kolejne pobranie

    Krew pobiera się po 120 minutach. W ciąży dodatkowo po 60 minutach.

Test obciążenia glukozą - normy i interpretacja

Kryteria rozpoznania są ujednolicone, ale wynik zawsze porównaj z zakresami na wydruku laboratorium i omów z lekarzem. U osób niebędących w ciąży glukozę po 2 godzinach ocenia się tak:

Glukoza po 120 minutach Co oznacza
poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l) Prawidłowa tolerancja glukozy
140–199 mg/dl (7,8–11,0 mmol/l) Nieprawidłowa tolerancja glukozy (stan przedcukrzycowy)
200 mg/dl (11,1 mmol/l) i więcej Wynik przemawia za cukrzycą

Test obciążenia glukozą w ciąży

Badania glukozy w ciąży zaczynają się od oznaczenia na czczo na początku ciąży. Test obciążenia glukozą w ciąży wykonuje się zwykle między 24. a 28. tygodniem, a u kobiet z czynnikami ryzyka wcześniej. Krew pobiera się trzy razy: na czczo, po 1 i po 2 godzinach.

Cukrzycę ciążową rozpoznaje się, gdy choć jeden wynik jest nieprawidłowy: na czczo 92–125 mg/dl, po 1 godzinie 180 mg/dl lub więcej, po 2 godzinach 153–199 mg/dl. Wyższe wartości (126 mg/dl i więcej na czczo lub 200 mg/dl i więcej po 2 godzinach) wskazują na cukrzycę w ciąży. Wynik omawia lekarz prowadzący ciążę. Jeśli po wypiciu glukozy wystąpią wymioty, test trzeba powtórzyć w innym terminie.

Kiedy wynik wymaga pilnej konsultacji i jak omówić go na teleporadzie

Nieprawidłowy wynik OGTT zwykle nie jest stanem nagłym, ale wymaga planu: zmiany stylu życia, kontroli i czasem leczenia. Zbyt niska glukoza po 2 godzinach z drżeniem, potami i osłabieniem może świadczyć o hipoglikemii reaktywnej. Na teleporadę przygotuj wszystkie wartości z testu, wynik hemoglobiny glikowanej, jeśli ją masz, wagę i listę leków.

Test obciążenia glukozą - cena i badanie na NFZ

Cena testu obciążenia glukozą zależy od laboratorium i liczby pobrań (dwa lub trzy punkty, z insuliną lub bez). Sprawdź w cenniku, czy glukoza do wypicia jest wliczona. Prywatnie skierowanie nie jest potrzebne.

Na NFZ test jest bezpłatny ze skierowaniem. Przy wskazaniach może go zlecić lekarz POZ, a w ciąży lekarz lub położna prowadzący ciążę. Opisy innych oznaczeń znajdziesz w dziale badania.

Źródła: Medycyna Praktyczna dla pacjentów, pacjent.gov.pl, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • masz wynik OGTT wskazujący na stan przedcukrzycowy i chcesz ustalić dalsze kroki
  • nie wiesz, jak przygotować się do testu przy przyjmowanych lekach
  • chcesz omówić wyniki glukozy i insuliny po obciążeniu

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • wynik przemawia za cukrzycą i trzeba zaplanować leczenie oraz kontrole
  • jesteś w ciąży i wynik jest nieprawidłowy: skontaktuj się z lekarzem prowadzącym ciążę
  • potrzebujesz skierowania na test w ramach NFZ

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • masz bardzo wysoki cukier z wymiotami, bólem brzucha i zapachem acetonu z ust
  • pojawiła się senność, splątanie lub utrata przytomności

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Masz wynik krzywej cukrowej i chcesz go omówić? Podczas teleporady za 49 zł (codziennie 7:00–23:00) lekarz wyjaśni wynik i zaproponuje dalsze postępowanie. W ciąży wynik omów przede wszystkim z lekarzem prowadzącym. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa test obciążenia glukozą?

Około 2 godzin od wypicia glukozy, plus czas na pierwsze pobranie. Przez cały ten czas trzeba pozostać w spoczynku na terenie punktu pobrań.

Czy przed testem obciążenia glukozą można pić wodę?

Tak, niesłodzoną wodę można pić. Nie wolno jeść, pić słodkich napojów ani kawy i palić papierosów przed badaniem i w jego trakcie.

W którym tygodniu ciąży robi się test obciążenia glukozą?

Zwykle między 24. a 28. tygodniem ciąży. U kobiet z czynnikami ryzyka cukrzycy lekarz zleca go już na początku ciąży.

Co zrobić, gdy po wypiciu glukozy wystąpią wymioty?

Zgłoś to personelowi. Test jest wtedy niemiarodajny i trzeba go powtórzyć w innym terminie albo ustalić z lekarzem inny sposób diagnostyki.

Czy można dodać cytrynę do glukozy?

Zasady różnią się między laboratoriami, dlatego zapytaj o to w punkcie pobrań przed badaniem. Nie dodawaj niczego do roztworu bez zgody personelu.

Ile kosztuje test obciążenia glukozą?

Cena zależy od laboratorium i liczby pobrań. Ze skierowaniem od lekarza POZ lub lekarza prowadzącego ciążę badanie jest bezpłatne w ramach NFZ.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.