Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Badania

Test PAPP-A - kiedy go zrobić, jak czytać wynik i co dalej

Test PAPP-A to badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży. Łączy badanie krwi matki z USG płodu i szacuje ryzyko najczęstszych trisomii. Wynik to prawdopodobieństwo, a nie rozpoznanie: nie potwierdza ani nie wyklucza choroby dziecka.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Test PAPP-A wykonuje się między 11. a 14. tygodniem ciąży, razem z USG genetycznym. Wynik podaje ryzyko, np. 1:1000, a nie odpowiedź „tak” lub „nie”. Podwyższone ryzyko oznacza potrzebę dalszych badań, a nie chorobę dziecka. Wynik omawia lekarz prowadzący ciążę. Od 2022 roku badania prenatalne na NFZ przysługują kobietom w ciąży niezależnie od wieku.

Co mierzy test PAPP-A

Test PAPP-A, nazywany też testem podwójnym, oznacza we krwi matki dwa białka wytwarzane przez łożysko: PAPP-A (ciążowe białko osoczowe A) oraz wolną podjednostkę beta-hCG. Program komputerowy łączy te wyniki z wiekiem matki i pomiarami z USG, przede wszystkim z przeziernością karkową (NT) i długością płodu.

Efektem jest wyliczone ryzyko zespołu Downa (trisomia 21), zespołu Edwardsa (trisomia 18) i zespołu Pataua (trisomia 13). Sam wynik z krwi, bez USG, ma dużo mniejszą wartość.

Kiedy wykonać test PAPP-A i jak się przygotować

Badanie wykonuje się w ściśle określonym czasie: między 11. a 14. tygodniem ciąży (do 13. tygodnia i 6. dnia), gdy długość płodu mieści się w wymaganym zakresie. Termin ustala lekarz prowadzący ciążę na podstawie wcześniejszego USG.

Nie trzeba być na czczo. Krew pobiera się zwykle w dniu USG albo kilka dni wcześniej. W wywiadzie ważne są: masa ciała, palenie papierosów, cukrzyca, ciąża mnoga i ciąża po zapłodnieniu pozaustrojowym, bo wpływają na obliczenia.

Wynik testu PAPP-A - jak go czytać

Stężenia PAPP-A i beta-hCG podaje się jako wielokrotność mediany (MoM) dla danego tygodnia ciąży. Nie mają one prostych norm, a sposób przeliczania zależy od laboratorium i programu, dlatego czytaj opis z wydruku. Najważniejsza jest końcowa ocena ryzyka.

  • Ryzyko niskie (np. 1:2000) oznacza małe prawdopodobieństwo trisomii. Nie daje stuprocentowej pewności.
  • Ryzyko pośrednie lub podwyższone oznacza, że lekarz zaproponuje dalsze kroki. Progi podaje opis wyniku. Często za granicę podwyższonego ryzyka przyjmuje się wartość około 1:300.

Przy podwyższonym ryzyku lekarz omawia możliwości: badanie wolnego DNA płodu z krwi matki (NIPT), które nadal jest przesiewem, albo badania diagnostyczne, takie jak amniopunkcja. Dopiero one potwierdzają lub wykluczają wadę genetyczną. Niskie stężenie PAPP-A bywa też sygnałem, by uważniej obserwować pracę łożyska, ciśnienie tętnicze i wzrastanie dziecka.

Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja i jak omówić wynik na teleporadzie

Wynik testu PAPP-A omów przede wszystkim z lekarzem prowadzącym ciążę lub w poradni genetycznej. Liczy się czas, bo kolejne badania wykonuje się w określonych tygodniach. Lekarz ogólny na teleporadzie może wyjaśnić, jak rozumieć zapis ryzyka, i pomóc przygotować pytania na wizytę. Nie zastąpi konsultacji położniczej ani nie zinterpretuje obrazu USG.

Test PAPP-A na NFZ i prywatnie

Test PAPP-A z USG pierwszego trymestru jest częścią programu badań prenatalnych NFZ. Od 2022 roku mogą z niego skorzystać kobiety w ciąży niezależnie od wieku. Potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę z podanym tygodniem ciąży, a badanie wykonują ośrodki realizujące program.

Prywatnie koszt zależy od placówki i od tego, czy cena obejmuje USG. Inne badania wykonywane w ciąży, m.in. test obciążenia glukozą, glukozę i TSH, opisujemy w dziale badania.

Źródła: pacjent.gov.pl, Narodowy Fundusz Zdrowia, Medycyna Praktyczna dla pacjentów.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • chcesz zrozumieć, co oznacza zapis ryzyka na wyniku, zanim pójdziesz na wizytę
  • nie wiesz, jakie pytania zadać lekarzowi prowadzącemu ciążę
  • masz pytania o inne badania laboratoryjne z pierwszego trymestru

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • wynik wskazuje na ryzyko pośrednie lub podwyższone: umów pilnie wizytę u lekarza prowadzącego ciążę
  • potrzebujesz skierowania na badania prenatalne w ramach NFZ
  • zbliża się koniec 13. tygodnia, a badanie nie zostało jeszcze zaplanowane

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • masz krwawienie z dróg rodnych lub silny ból brzucha
  • zasłabłaś, masz wysoką gorączkę albo silny ból głowy z zaburzeniami widzenia

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Masz wynik testu PAPP-A i chcesz spokojnie zrozumieć zapis ryzyka? Podczas teleporady za 49 zł (codziennie 7:00–23:00) lekarz ogólny wyjaśni wynik i pomoże przygotować się do wizyty. Decyzje o dalszej diagnostyce podejmujesz z lekarzem prowadzącym ciążę.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

W którym tygodniu ciąży robi się test PAPP-A?

Między 11. a 14. tygodniem ciąży, najpóźniej w 13. tygodniu i 6. dniu. Dokładny termin ustala lekarz na podstawie USG.

Czy do testu PAPP-A trzeba być na czczo?

Nie. Krew można oddać o dowolnej porze, niezależnie od posiłku.

Co oznacza wynik testu PAPP-A 1:300?

Że statystycznie u jednej na 300 kobiet z takim samym wynikiem dziecko ma daną trisomię. To szacunek ryzyka, a nie rozpoznanie. Dalsze kroki proponuje lekarz.

Czy nieprawidłowy test PAPP-A oznacza, że dziecko jest chore?

Nie. Większość kobiet z podwyższonym ryzykiem w teście rodzi zdrowe dzieci. Wadę genetyczną potwierdzają lub wykluczają dopiero badania diagnostyczne, np. amniopunkcja.

Czy test PAPP-A jest refundowany przed 35. rokiem życia?

Tak. Od 2022 roku program badań prenatalnych NFZ obejmuje kobiety w ciąży niezależnie od wieku. Potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.