Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Leki

Allopurynol - na co się go stosuje, jak działa i kiedy uważać

Allopurynol to lek na receptę, który obniża stężenie kwasu moczowego we krwi. Stosuje się go przewlekle, głównie w dnie moczanowej. Nie jest lekiem przeciwbólowym i nie przerywa napadu dny.

Konsultacja z lekarzem - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu i recepcie decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia.
Najważniejsze w skrócie Allopurynol zmniejsza wytwarzanie kwasu moczowego. Działa profilaktycznie: ogranicza kolejne napady dny, ale nie leczy bólu w trakcie napadu. Każda wysypka w czasie leczenia wymaga przerwania leku i szybkiego kontaktu z lekarzem, bo rzadko może zapowiadać ciężką reakcję skórną.

Na co stosuje się allopurynol i jak działa

Allopurynol hamuje enzym (oksydazę ksantynową), który bierze udział w powstawaniu kwasu moczowego. Dzięki temu jego stężenie we krwi stopniowo spada, a kryształki odkładające się w stawach mogą się z czasem rozpuszczać.

Lekarze stosują go przede wszystkim w tych sytuacjach:

  • przewlekłe leczenie dny moczanowej, czyli zapobieganie kolejnym napadom,
  • kamica nerkowa związana z nadmiarem kwasu moczowego,
  • zapobieganie gwałtownemu wzrostowi kwasu moczowego w trakcie niektórych terapii onkologicznych (prowadzi to lekarz specjalista).

Efekt pojawia się po tygodniach, nie po godzinach. Allopurynol nie łagodzi bólu ani obrzęku stawu w trakcie napadu.

Kiedy lekarz rozważa allopurynol, a kiedy nie

Sam podwyższony wynik kwasu moczowego bez objawów zwykle nie jest wskazaniem do leczenia. Lekarz bierze pod uwagę nawracające napady dny, guzki dnawe, kamicę i choroby towarzyszące, na przykład nadciśnienie czy chorobę nerek.

Leczenia zwykle nie zaczyna się w trakcie ostrego napadu. W pierwszych tygodniach terapii napady mogą paradoksalnie wystąpić częściej, dlatego lekarz często dodaje na ten czas lek osłaniający. Jeśli napad pojawi się u osoby, która już przyjmuje allopurynol, o dalszym postępowaniu decyduje lekarz. Nie odstawiaj leku na własną rękę.

Allopurynolu nie stosuje się przy uczuleniu na tę substancję. Przy chorobie nerek lub wątroby lekarz dobiera dawkę ostrożniej. W ciąży i podczas karmienia piersią decyzję podejmuje lekarz indywidualnie.

Najważniejsze interakcje i środki ostrożności

Powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które przyjmujesz. Szczególne znaczenie mają:

  • azatiopryna i merkaptopuryna: allopurynol silnie nasila ich działanie i toksyczność, to połączenie wymaga decyzji specjalisty,
  • leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol),
  • ampicylina i amoksycylina: częstsze wysypki,
  • leki moczopędne oraz inhibitory konwertazy, takie jak ramipryl: większe ryzyko reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza przy chorobie nerek,
  • teofilina, cyklosporyna i niektóre leki onkologiczne.

W trakcie leczenia warto pić odpowiednią ilość płynów. Lekarz zleca okresowo oznaczenie kwasu moczowego i kreatyniny z eGFR. Lek może u niektórych osób powodować senność lub zawroty głowy.

Źródła: Charakterystyki Produktów Leczniczych i ulotki w Rejestrze Produktów Leczniczych, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych (URPL), pacjent.gov.pl, mp.pl dla pacjentów.

Działania niepożądane wymagające pilnej pomocy

Najczęstszym działaniem niepożądanym jest wysypka. Zwykle jest łagodna, ale nie da się tego ocenić samodzielnie. Dlatego przy każdej wysypce w trakcie leczenia przerwij przyjmowanie leku i tego samego dnia skontaktuj się z lekarzem.

Czy allopurynol jest na receptę i czy można ją dostać po teleporadzie

Tak, allopurynol jest dostępny wyłącznie na receptę. Podczas teleporady lekarz może omówić Twoje wyniki, dotychczasowe leczenie i dolegliwości, na przykład nawracający ból stawów. Jeśli uzna to za zasadne i bezpieczne, może wystawić e-receptę, zwłaszcza przy kontynuacji ustalonego wcześniej leczenia. Może też zdecydować, że najpierw potrzebne są badania albo wizyta stacjonarna. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Nazwy handlowe allopurynolu

Allopurynol występuje w Polsce pod różnymi nazwami handlowymi. Przykładem jest Milurit (tabletki). Dostępne są także inne preparaty z tą samą substancją czynną. Podajemy nazwy wyłącznie informacyjnie, żeby łatwiej było rozpoznać substancję na opakowaniu. Więcej opisów znajdziesz w dziale leki.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • chcesz omówić wynik kwasu moczowego albo kontynuację ustalonego leczenia
  • masz pytania o interakcje allopurynolu z innymi lekami
  • napady dny się powtarzają i chcesz zaplanować dalsze kroki

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • staw jest mocno spuchnięty, zaczerwieniony i bolesny, a to pierwszy taki epizod
  • potrzebujesz badań kontrolnych nerek i kwasu moczowego
  • w trakcie leczenia pojawiła się łagodna wysypka bez innych objawów (po odstawieniu leku)

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • wysypka z pęcherzami, zmianami w ustach lub gorączką
  • obrzęk twarzy lub gardła, duszność
  • bardzo bolesny, gorący staw z gorączką i dreszczami

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Chcesz omówić leczenie dny moczanowej lub wynik kwasu moczowego? Umów teleporadę z lekarzem ogólnym: codziennie 7:00–23:00, 49 zł. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czy allopurynol działa przeciwbólowo w napadzie dny?

Nie. Allopurynol obniża stężenie kwasu moczowego i zapobiega kolejnym napadom, ale nie łagodzi bólu ani obrzęku w trakcie napadu. Leczenie ostrego napadu dobiera lekarz.

Co zrobić, gdy po allopurynolu pojawi się wysypka?

Przerwij przyjmowanie leku i tego samego dnia skontaktuj się z lekarzem. Jeśli wysypce towarzyszą pęcherze, zmiany w ustach, gorączka lub obrzęk twarzy, dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.

Dlaczego na początku leczenia allopurynolem napady dny mogą się nasilić?

Szybka zmiana stężenia kwasu moczowego może przejściowo prowokować napady. Dlatego lekarz zwykle zwiększa dawkę stopniowo i często dodaje na pierwsze miesiące lek osłaniający.

Czy Milurit to to samo co allopurynol?

Milurit to nazwa handlowa leku, którego substancją czynną jest allopurynol. Inne preparaty z allopurynolem zawierają tę samą substancję, mogą się różnić dawką i składnikami pomocniczymi.

Czy allopurynol trzeba brać stale?

Zwykle jest to leczenie długotrwałe, bo po odstawieniu stężenie kwasu moczowego ponownie rośnie. O czasie terapii i dawce decyduje lekarz na podstawie wyników i przebiegu choroby.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.