Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Badania

Kreatynina i eGFR - cena badania, normy i co wynik mówi o nerkach

Kreatynina to proste badanie krwi, które pokazuje, jak nerki radzą sobie z filtrowaniem. Na jej podstawie laboratorium wylicza eGFR, czyli szacunkową wydolność nerek. Wyjaśniamy, jak czytać oba wyniki i kiedy nie zwlekać z wizytą.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Kreatynina rośnie, gdy nerki filtrują słabiej, ale zależy też od masy mięśni, diety i nawodnienia. Dlatego ważniejszy jest eGFR. Wartość poniżej 60 utrzymująca się ponad trzy miesiące przemawia za przewlekłą chorobą nerek. Nagły wzrost kreatyniny z małą ilością moczu lub obrzękami wymaga pilnej pomocy.

Co mierzy kreatynina i eGFR i kiedy zleca się badanie

Kreatynina powstaje w mięśniach i jest stale usuwana z krwi przez nerki. Gdy nerki pracują gorzej, jej stężenie rośnie. Ponieważ poziom kreatyniny zależy od masy mięśniowej, laboratoria podają też eGFR, czyli wyliczoną wartość przesączania kłębuszkowego w ml/min/1,73 m².

Badanie zleca się w ramach kontroli przy nadciśnieniu i cukrzycy, przed badaniem z kontrastem, przy stosowaniu leków obciążających nerki, przy obrzękach, zmianach w ilości moczu, bólu w okolicy nerek oraz w kontroli takich chorób jak torbiele na nerkach.

Jak przygotować się do badania kreatyniny

Krew najlepiej oddać rano. Dzień wcześniej unikaj bardzo obfitego posiłku mięsnego i ciężkiego treningu, bo oba czynniki mogą przejściowo podnieść wynik. Pij wodę jak zwykle: odwodnienie zawyża kreatyninę.

Powiedz lekarzowi o suplementach z kreatyną i o lekach, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen. Nie odstawiaj stałych leków bez uzgodnienia.

Normy kreatyniny i eGFR - jak czytać wynik

Zakres referencyjny kreatyniny różni się między laboratoriami i jest inny dla kobiet, mężczyzn i dzieci. Odczytaj go z wydruku. Dla eGFR przyjmuje się orientacyjnie:

  • 90 i więcej: prawidłowa filtracja;
  • 60–89: łagodne obniżenie, które bez innych nieprawidłowości (np. białka w moczu) nie oznacza choroby nerek;
  • poniżej 60 przez ponad 3 miesiące: przemawia za przewlekłą chorobą nerek i wymaga dalszej diagnostyki;
  • poniżej 15: ciężka niewydolność nerek.

Kreatynina podwyższona (eGFR obniżony) bywa skutkiem odwodnienia, leków, zakażenia, przeszkody w odpływie moczu, ostrego uszkodzenia nerek albo choroby przewlekłej. U osób bardzo umięśnionych wynik może być wyższy mimo zdrowych nerek. Kreatynina obniżona zwykle nie jest groźna: zdarza się przy małej masie mięśni, u osób starszych i w ciąży. U seniorów i osób o nietypowej budowie eGFR jest mniej dokładny.

Kiedy wynik wymaga pilnej konsultacji i jak omówić go na teleporadzie

Jeden nieprawidłowy wynik zwykle trzeba powtórzyć i uzupełnić o badanie ogólne moczu. Na teleporadę przygotuj obecny i poprzednie wyniki kreatyniny, listę leków i suplementów oraz pomiary ciśnienia. Lekarz porówna wyniki w czasie, oceni możliwe przyczyny i wskaże, czy potrzebne są dalsze badania albo skierowanie do nefrologa.

Ile kosztuje badanie kreatyniny i czy jest na NFZ

Kreatynina należy do tańszych badań, ale cena zależy od laboratorium, więc sprawdź cennik wybranego punktu pobrań. eGFR jest zwykle wyliczany automatycznie i podawany na tym samym wyniku. Prywatnie nie potrzebujesz skierowania.

Na NFZ badanie jest bezpłatne ze skierowaniem. Kreatynina z eGFR znajduje się wśród badań, które przy wskazaniach może zlecić lekarz POZ. Inne oznaczenia opisujemy w dziale badania.

Źródła: Medycyna Praktyczna dla pacjentów, pacjent.gov.pl, Narodowy Fundusz Zdrowia.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • masz wynik kreatyniny lub eGFR nieco poza zakresem i czujesz się dobrze
  • chcesz porównać kilka wyników z ostatnich miesięcy
  • pytasz, czy twoje leki lub suplementy mogą wpływać na nerki

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • eGFR jest poniżej 60 i potrzebujesz badania moczu, pomiaru ciśnienia i planu kontroli
  • masz obrzęki nóg lub pieniący się mocz
  • chorujesz na cukrzycę lub nadciśnienie i od dawna nie było kontroli nerek

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • prawie nie oddajesz moczu
  • masz duszność, narastające obrzęki lub zaburzenia świadomości
  • kreatynina gwałtownie wzrosła, a ty czujesz się coraz gorzej

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Chcesz omówić wynik kreatyniny i eGFR? Podczas teleporady za 49 zł (codziennie 7:00–23:00) lekarz przejrzy wyniki, zapyta o leki i objawy i zaproponuje dalsze postępowanie. O badaniach i leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się kreatynina od eGFR?

Kreatynina to zmierzone stężenie substancji we krwi, a eGFR to wyliczona z niej szacunkowa wydolność filtracyjna nerek. eGFR uwzględnia wiek i płeć, dlatego lepiej nadaje się do oceny pracy nerek.

Czy trening lub suplement z kreatyną podnosi kreatyninę?

Tak, intensywny wysiłek, duża masa mięśni, obfity posiłek mięsny i suplementy kreatyny mogą podnieść wynik bez choroby nerek. Warto powiedzieć o tym lekarzowi i powtórzyć badanie po kilku dniach przerwy.

Czy eGFR między 60 a 89 oznacza chorobę nerek?

Nie zawsze. Taki wynik bez innych nieprawidłowości, np. białka w moczu, często jest wariantem normy, zwłaszcza u osób starszych. Ocenia to lekarz na podstawie kilku wyników.

Czy do badania kreatyniny trzeba być na czczo?

Nie jest to bezwzględnie konieczne, ale zwykle krew oddaje się rano razem z innymi badaniami wymagającymi bycia na czczo. Ważniejsze jest unikanie obfitego posiłku mięsnego i ciężkiego wysiłku dzień wcześniej.

Ile kosztuje badanie kreatyniny?

Cena zależy od laboratorium, dlatego trzeba sprawdzić cennik w wybranym punkcie. Ze skierowaniem od lekarza, np. POZ, badanie jest bezpłatne w ramach NFZ.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.