Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Choroby

Marskość wątroby - objawy, przyczyny i kiedy do lekarza

Marskość wątroby to zaawansowane zwłóknienie, w którym zdrową tkankę zastępują blizny i guzki, a narząd pracuje coraz gorzej. Rozwija się latami, najczęściej z powodu alkoholu, wirusowego zapalenia wątroby lub stłuszczenia, i długo nie daje objawów. Wymaga stałej opieki specjalisty, a krwawienie, splątanie lub gorączka z wodobrzuszem to stany nagłe.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Marskość dzieli się na wyrównaną, często bezobjawową, i niewyrównaną, w której pojawiają się wodobrzusze, żółtaczka, krwawienia lub zaburzenia świadomości. Usunięcie przyczyny, czyli abstynencja, leczenie WZW lub redukcja masy ciała, może zatrzymać postęp choroby. Osoba z marskością powinna być pod opieką poradni hepatologicznej lub gastroenterologicznej i regularnie wykonywać USG. Teleporada pomaga w sprawach bieżących, ale nie zastępuje tej opieki.

Marskość wątroby - objawy wczesne i zaawansowane

W fazie wyrównanej wątroba mimo blizn radzi sobie ze swoimi zadaniami. Objawów może nie być wcale albo są niecharakterystyczne: zmęczenie, gorszy apetyt, chudnięcie, wzdęcia, uczucie ciężaru pod prawym żebrem (zobacz też ból wątroby).

Z czasem mogą pojawić się zmiany widoczne gołym okiem:

  • pajączki naczyniowe na skórze klatki piersiowej i twarzy, zaczerwienienie dłoni;
  • uporczywe swędzenie skóry;
  • łatwe siniaczenie i krwawienia z dziąseł lub nosa;
  • u mężczyzn powiększenie piersi i spadek libido, u kobiet zaburzenia miesiączkowania;
  • zanik mięśni przy powiększającym się brzuchu.

O marskości niewyrównanej mówimy, gdy dochodzi do powikłań: gromadzenia płynu w brzuchu (wodobrzusze), obrzęków nóg, żółtaczki, krwawienia z żylaków przełyku lub encefalopatii wątrobowej, czyli zaburzeń myślenia, snu i świadomości.

Przyczyny marskości wątroby

Marskość jest końcowym etapem wielu przewlekłych chorób wątroby. Najczęstsze przyczyny to:

  • alkohol pity regularnie przez wiele lat;
  • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C, które przez lata może przebiegać bez objawów;
  • stłuszczenie wątroby związane z otyłością, insulinoopornością i stanem, jakim jest cukrzyca typu 2;
  • choroby autoimmunologiczne wątroby i dróg żółciowych;
  • rzadziej choroby genetyczne, na przykład hemochromatoza i choroba Wilsona, oraz przewlekły zastój żółci lub niewydolność serca.

Często działa kilka czynników jednocześnie, na przykład nadwaga i alkohol. Ustalenie przyczyny ma znaczenie praktyczne, bo jej usunięcie może zatrzymać chorobę, a we wczesnym okresie częściowo cofnąć włóknienie.

Jak rozpoznaje się marskość

Diagnostykę prowadzi lekarz, zwykle hepatolog lub gastroenterolog. Składają się na nią:

  • badania krwi: próby wątrobowe, bilirubina, albumina, INR, morfologia z liczbą płytek oraz badania w kierunku WZW B i C;
  • USG jamy brzusznej, które ocenia kształt wątroby, śledzionę i obecność płynu;
  • elastografia, czyli bezbolesny pomiar sztywności wątroby;
  • gastroskopia, gdy lekarz uzna, że trzeba sprawdzić, czy w przełyku są żylaki;
  • biopsja wątroby, dziś wykonywana tylko w wybranych sytuacjach.

Próby wątrobowe mogą być w marskości prawie prawidłowe. O wydolności narządu więcej mówią albumina, bilirubina, INR i liczba płytek krwi.

Leczenie i życie z marskością

Zbliznowaciałej tkanki nie da się w pełni odbudować, ale postęp choroby można spowolnić lub zatrzymać. Plan leczenia ustala specjalista. Zwykle obejmuje:

  • leczenie przyczyny: pełną abstynencję od alkoholu, leczenie przeciwwirusowe WZW, redukcję masy ciała przy stłuszczeniu;
  • zapobieganie powikłaniom i ich leczenie, między innymi wodobrzusza, żylaków przełyku i encefalopatii;
  • regularne kontrole, w tym USG wątroby wykonywane zwykle co 6 miesięcy, bo marskość zwiększa ryzyko raka wątroby;
  • szczepienia zalecone przez lekarza, zwłaszcza przeciw WZW A i B, grypie i pneumokokom;
  • w zaawansowanej chorobie kwalifikację do przeszczepienia wątroby.

Na co dzień ważne są trzy rzeczy. Po pierwsze odżywianie: w marskości łatwo o niedożywienie i utratę mięśni, dlatego nie ograniczaj białka na własną rękę, jedz regularnie i zapytaj lekarza o późną kolację. Przy wodobrzuszu lekarz zwykle zaleca ograniczenie soli. Po drugie leki: każdy nowy preparat, także bez recepty, ziołowy i suplement, skonsultuj z lekarzem. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, są w marskości zwykle niewskazane, a dawkę paracetamolu ustala lekarz. Po trzecie alkohol: nie ma bezpiecznej ilości.

Czy z marskością można długo żyć

Rokowanie zależy od etapu choroby i od tego, czy udało się usunąć przyczynę. Osoby z marskością wyrównaną, które przestały pić lub wyleczyły zakażenie HCV, mogą przez wiele lat funkcjonować stabilnie. Pojawienie się powikłań oznacza cięższy etap i potrzebę ścisłej opieki, czasem z oceną w ośrodku transplantacyjnym. Nie podajemy tu liczb, bo każdą sytuację ocenia indywidualnie lekarz prowadzący.

Źródła: pacjent.gov.pl, Medycyna Praktyczna dla pacjentów - gastrologia, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Jak wygląda teleporada przy marskości wątroby

Teleporada kosztuje 49 zł i jest dostępna codziennie w godzinach 7:00–23:00. Sprawdza się w sprawach, które nie wymagają badania brzucha: omówienie wyników, pytania o bezpieczeństwo leków, plan badań przed wizytą u specjalisty, skierowanie do poradni przy wskazaniach. Lekarz może też ocenić, czy nowy objaw wymaga pilnej wizyty osobistej. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Teleporada nie zastąpi poradni hepatologicznej ani szpitala. Przy objawach niewyrównania, takich jak rosnący brzuch, żółtaczka czy senność, potrzebne jest badanie osobiste.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • chcesz omówić wyniki badań krwi, USG lub elastografii
  • masz pytanie, czy nowy lek lub suplement jest bezpieczny przy chorobie wątroby
  • potrzebujesz wskazówek, do jakiej poradni się zgłosić i jakie badania przygotować

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • powiększa się obwód brzucha, puchną nogi albo przybywa masy ciała z dnia na dzień
  • skóra lub oczy żółkną, ale czujesz się stabilnie, bez gorączki i silnego bólu (zgłoś się tego samego dnia)
  • chudniesz, tracisz apetyt lub szybko słabniesz

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • wymiotujesz krwią lub oddajesz czarny, smolisty stolec
  • bliska osoba z marskością jest splątana, bardzo senna lub trudno ją dobudzić
  • przy wodobrzuszu pojawia się gorączka lub ból brzucha
  • występuje duszność albo prawie całkowity brak moczu

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Masz wyniki sugerujące chorobę wątroby albo pytania o leki i dalszą diagnostykę? Podczas teleporady lekarz omówi wyniki i wskaże, gdzie i jak pilnie kontynuować opiekę. Przy objawach alarmowych nie czekaj na teleporadę.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czy marskość wątroby boli?

Zwykle nie. Częstsze są zmęczenie, utrata apetytu i uczucie ciężaru pod prawym żebrem. Silny ból brzucha u osoby z marskością, zwłaszcza z gorączką, wymaga pilnej oceny.

Czy marskość wątroby dotyczy tylko osób pijących alkohol?

Nie. Do marskości prowadzą także przewlekłe WZW typu B i C, stłuszczenie wątroby związane z otyłością i cukrzycą oraz choroby autoimmunologiczne i genetyczne.

Czy marskość wątroby można cofnąć?

Zaawansowanych blizn nie da się w pełni usunąć. Usunięcie przyczyny może jednak zatrzymać postęp choroby, a we wczesnym okresie częściowo zmniejszyć włóknienie.

Jak często robić USG przy marskości wątroby?

Zwykle co 6 miesięcy, ponieważ marskość zwiększa ryzyko raka wątroby. Dokładny plan kontroli ustala lekarz prowadzący.

Jakich leków przeciwbólowych unikać przy marskości?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, na przykład ibuprofen, są zwykle niewskazane. O tym, jaki lek i w jakiej dawce jest bezpieczny, decyduje lekarz.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.