Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Choroby

Niedrożność jelit: leczenie domowe nie istnieje - objawy i kiedy jechać na SOR

Niedrożności jelit nie leczy się w domu. To stan, w którym treść pokarmowa i gazy przestają przesuwać się przez jelito, i wymaga pilnej oceny w szpitalu. Jeśli masz kurczowy ból brzucha, wymioty, wzdęcie oraz nie oddajesz gazów ani stolca, jedź na SOR lub dzwoń 112. Teleporada nie jest tu właściwą drogą.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Nie ma bezpiecznych domowych sposobów na niedrożność jelit. Środki przeczyszczające, lewatywy, zioła i masaż brzucha mogą pogorszyć stan i opóźnić leczenie. Cztery objawy, które razem powinny skłonić do wyjazdu na SOR, to kurczowy ból brzucha, wymioty, wzdęcie oraz zatrzymanie gazów i stolca. Do czasu oceny lekarza nie jedz i nie pij. O tym, czy wystarczy leczenie zachowawcze, czy potrzebna jest operacja, decyduje chirurg w szpitalu.

Niedrożność jelit - leczenie domowe nie jest możliwe

Osoby szukające domowych sposobów najczęściej chcą uniknąć szpitala albo nie są pewne, czy to tylko zaparcie. Uczciwa odpowiedź jest jedna: podejrzenie niedrożności wymaga badania przez lekarza i badań obrazowych jeszcze tego samego dnia.

Powód jest prosty. Jelito powyżej przeszkody wypełnia się płynem i gazem, rozdyma się, a jego ściana może zostać niedokrwiona. Nieleczona niedrożność grozi martwicą i pęknięciem jelita oraz zapaleniem otrzewnej. Do tego dochodzi odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe z powodu wymiotów. Żadnego z tych procesów nie da się zatrzymać w domu.

Objawy niedrożności jelit i czym różni się ona od zaparcia

Obraz zależy od tego, w którym miejscu jelito jest zablokowane.

  • Ból brzucha. Zwykle kurczowy, nawracający falami co kilka minut. Przejście w ból stały i silny może świadczyć o niedokrwieniu jelita.
  • Wymioty. Przy przeszkodzie w jelicie cienkim pojawiają się wcześnie i są obfite. Przy przeszkodzie w jelicie grubym występują późno albo wcale. Ogólnie o przyczynach wymiotów piszemy na stronie wymioty.
  • Wzdęcie. Brzuch jest duży, napięty, czasem widać lub słychać przelewanie.
  • Zatrzymanie gazów i stolca. Na początku możliwe jest jeszcze oddanie stolca z odcinka poniżej przeszkody, co bywa mylące.

Niedrożność może być też częściowa. Wtedy objawy są łagodniejsze i falujące, a czasem pojawia się wodnista biegunka. Taka sytuacja również wymaga oceny lekarza, bo może przejść w niedrożność całkowitą.

Zaparcie a niedrożność. Zwykłe zaparcie narasta przez dni, a mimo dyskomfortu gazy odchodzą, apetyt jest zachowany i nie ma wymiotów. W niedrożności gazy przestają odchodzić, brzuch szybko się wzdyma, dołącza kurczowy ból i wymioty, a stan ogólny pogarsza się z godziny na godzinę.

Jeśli nie masz pewności, z którą sytuacją masz do czynienia, potraktuj ją jak pilną. Przewlekłe kłopoty z wypróżnieniem bez objawów alarmowych opisujemy przy okazji tematów zespół jelita drażliwego i ból brzucha.

Przyczyny: zrosty, przepuklina, guz i niedrożność porażenna

Rozróżnia się dwa główne mechanizmy.

Niedrożność mechaniczna oznacza fizyczną przeszkodę:

  • zrosty po wcześniejszych operacjach brzucha, najczęstsza przyczyna niedrożności jelita cienkiego;
  • uwięźnięta przepuklina pachwinowa, pępkowa lub w bliźnie pooperacyjnej;
  • guz jelita grubego, dlatego zmiana rytmu wypróżnień, krew w stolcu i chudnięcie wymagają diagnostyki;
  • skręt jelita, zwężenia zapalne (na przykład w chorobie Leśniowskiego-Crohna), kamienie kałowe u osób leżących.

Niedrożność porażenna to zatrzymanie pracy jelit bez przeszkody. Zdarza się po operacjach, przy ciężkich zakażeniach w jamie brzusznej, takich jak ostre zapalenie trzustki, przy zaburzeniach elektrolitowych i po niektórych lekach, zwłaszcza opioidowych przeciwbólowych (należy do nich na przykład tramadol). Ją także rozpoznaje się i leczy w szpitalu.

Czego nie robić w domu i co zrobić przed wyjazdem na SOR

Nie rób tego:

  • nie przyjmuj środków przeczyszczających, w tym ziół i czopków;
  • nie wykonuj lewatywy na własną rękę;
  • nie jedz i nie pij, także „na przepchanie”;
  • nie masuj mocno brzucha i nie przykładaj gorącego termoforu;
  • nie czekaj do rana, licząc, że objawy miną po lekach przeciwbólowych lub rozkurczowych.

Zrób to:

  • jedź na SOR, a przy bardzo silnym bólu, omdleniu lub złym stanie ogólnym dzwoń 112;
  • nie prowadź samochodu samodzielnie, jeśli ból jest silny lub wymiotujesz;
  • zabierz listę leków, wypisy ze szpitala i informację o przebytych operacjach;
  • zapamiętaj, kiedy ostatnio oddałeś gazy i stolec oraz kiedy zaczęły się wymioty.

Jak wygląda leczenie w szpitalu

Na SOR lekarz bada brzuch, zleca badania krwi oraz badania obrazowe, najczęściej RTG lub tomografię komputerową jamy brzusznej. Leczenie zaczyna się od nawodnienia dożylnego, wyrównania elektrolitów i leków przeciwbólowych. Często zakłada się sondę przez nos do żołądka, która odbarcza przewód pokarmowy i zmniejsza wymioty.

Część niedrożności, zwłaszcza zrostowych i częściowych, ustępuje po takim leczeniu zachowawczym pod nadzorem chirurga. Operacja jest potrzebna, gdy przeszkoda nie ustępuje, gdy przyczyną jest uwięźnięta przepuklina lub guz albo gdy są cechy niedokrwienia jelita. O wyborze metody decyduje zespół szpitalny.

Źródła: pacjent.gov.pl, Medycyna Praktyczna dla pacjentów - gastrologia, Ministerstwo Zdrowia.

Czy teleporada ma tu zastosowanie

Przy podejrzeniu niedrożności: nie. Lekarz przez telefon nie zbada brzucha i nie wykona badań obrazowych, a zwłoka jest tu ryzykiem. Jeśli zadzwonisz z takimi objawami, usłyszysz zalecenie pilnego wyjazdu na SOR.

Teleporada (49 zł, codziennie 7:00–23:00) może się przydać w innych sytuacjach: gdy chcesz omówić zalecenia z wypisu po leczeniu szpitalnym, gdy od dawna masz zaparcia bez objawów alarmowych albo gdy pytasz o leki, które spowalniają pracę jelit. Jeśli zastanawiasz się, kiedy rozmowa zdalna nie wystarcza, zajrzyj do wpisu kiedy teleporada nie wystarczy. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • nie masz objawów niedrożności, a chcesz omówić przewlekłe zaparcia bez bólu, wymiotów i wzdęcia
  • jesteś po leczeniu szpitalnym i masz pytania do zaleceń z wypisu
  • chcesz zapytać, czy przyjmowane leki mogą spowalniać pracę jelit

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • od kilku tygodni zmienił się rytm wypróżnień, stolce są ołówkowate lub pojawia się w nich krew
  • masz przepuklinę, która daje się odprowadzić, ale coraz częściej boli
  • zaparcia nawracają mimo zmian w diecie i wymagają badania osobistego

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • masz kurczowy ból brzucha, wymioty, wzdęcie i nie oddajesz gazów ani stolca
  • przepuklina stała się twarda, bolesna i nie daje się odprowadzić
  • ból brzucha jest ciągły i bardzo silny, brzuch twardy, pojawia się gorączka
  • wymiotujesz treścią brunatną lub o zapachu kału

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Jeśli podejrzewasz niedrożność jelit, nie umawiaj teleporady, tylko jedź na SOR lub dzwoń 112. Teleporada jest dla spraw niepilnych: przewlekłych zaparć bez objawów alarmowych, pytań o leki albo omówienia zaleceń po pobycie w szpitalu.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czy niedrożność jelit może ustąpić sama?

Część niedrożności częściowych i zrostowych ustępuje po leczeniu zachowawczym, ale odbywa się ono w szpitalu, pod nadzorem chirurga. W domu nie da się ocenić, czy jelito nie jest niedokrwione.

Czy przy podejrzeniu niedrożności można wziąć środek przeczyszczający?

Nie. Środki przeczyszczające i lewatywy mogą nasilić ból, zwiększyć ciśnienie w jelicie i opóźnić właściwe leczenie.

Jak odróżnić zaparcie od niedrożności jelit?

Przy zaparciu gazy zwykle odchodzą i nie ma wymiotów. Zatrzymanie gazów, narastające wzdęcie, kurczowy ból i wymioty sugerują niedrożność i wymagają SOR.

Czy można pić wodę przy objawach niedrożności jelit?

Do czasu oceny przez lekarza nie należy jeść ani pić. Płyny nasilają wymioty, a w razie potrzeby operacji pełny żołądek zwiększa ryzyko znieczulenia. Nawodnienie podaje się w szpitalu dożylnie.

Czy niedrożność jelit zawsze kończy się operacją?

Nie zawsze. O tym, czy wystarczy leczenie zachowawcze, czy potrzebny jest zabieg, decyduje chirurg na podstawie badania i badań obrazowych.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.