Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Choroby

Wrzody żołądka - objawy, przyczyny i leczenie

Wrzody żołądka dają przede wszystkim objawy w nadbrzuszu: ból lub pieczenie związane z posiłkami, uczucie pełności, nudności. Najczęściej powoduje je zakażenie bakterią Helicobacter pylori albo leki przeciwbólowe z grupy NLPZ. Choroba dobrze poddaje się leczeniu, ale wymaga diagnostyki, a krwawienie z wrzodu jest stanem nagłym.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Wrzód to ubytek w ścianie żołądka lub dwunastnicy. Typowy objaw to ból w nadbrzuszu związany z jedzeniem, ale część wrzodów nie boli wcale. Za większość odpowiadają Helicobacter pylori i leki z grupy NLPZ, a nie stres czy ostre przyprawy. Rozpoznanie potwierdza gastroskopia. Czarne stolce, fusowate wymioty i nagły ostry ból brzucha wymagają wezwania pomocy.

Wrzody żołądka i wrzody dwunastnicy - objawy

Objawy wrzodów żołądkowych bywają niecharakterystyczne i łatwo je pomylić ze zwykłą niestrawnością. Najczęściej są to:

  • ból, pieczenie lub gniecenie w nadbrzuszu, czyli w „dołku” pod mostkiem;
  • uczucie pełności po niewielkim posiłku, wzdęcie, odbijanie;
  • nudności, czasem wymioty;
  • zgaga i kwaśny posmak w ustach;
  • mniejszy apetyt.

Część osób, zwłaszcza starszych i przyjmujących leki przeciwbólowe, nie odczuwa bólu wcale. Pierwszym sygnałem bywa wtedy dopiero powikłanie, na przykład krwawienie lub niedokrwistość z niedoboru żelaza. Więcej o samym objawie przeczytasz na stronie ból żołądka.

Choroba wrzodowa obejmuje wrzody żołądka i wrzody dwunastnicy, czyli początkowego odcinka jelita cienkiego. Objawy są podobne, a różnice w porze bólu, zebrane w tabeli poniżej, to tylko wskazówka, nie rozpoznanie.

Cecha Wrzód żołądka Wrzód dwunastnicy
Typowa pora bólu Często niedługo po posiłku Na czczo, w nocy i nad ranem
Wpływ jedzenia Jedzenie może nasilać ból Jedzenie zwykle przynosi ulgę
Główne przyczyny Helicobacter pylori, leki z grupy NLPZ Najczęściej Helicobacter pylori
Diagnostyka Gastroskopia z pobraniem wycinków, często także kontrolna Gastroskopia; kontrolna zwykle nie jest konieczna

Przyczyny: Helicobacter pylori i leki z grupy NLPZ

Wbrew obiegowej opinii wrzodów nie wywołuje sam stres ani ostre jedzenie. Za większość przypadków odpowiadają dwie przyczyny.

Zakażenie Helicobacter pylori. Bakteria osłabia barierę ochronną błony śluzowej i podtrzymuje stan zapalny. Wykrywa się ją testem oddechowym, badaniem kału lub w wycinku pobranym podczas gastroskopii. Skuteczne wyleczenie zakażenia wyraźnie zmniejsza ryzyko nawrotu wrzodu.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Należą do nich między innymi ibuprofen, diklofenak, naproksen, ketoprofen i kwas acetylosalicylowy, także w małych dawkach „na serce”. Ryzyko rośnie z wiekiem, przy długim stosowaniu, łączeniu kilku leków z tej grupy oraz przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych lub sterydów.

Palenie papierosów i alkohol utrudniają gojenie i sprzyjają nawrotom. Rzadkie przyczyny to między innymi choroby przebiegające z nadmiernym wydzielaniem kwasu.

Krwawienie z wrzodu i inne powikłania

Nieleczony wrzód może się pogłębiać. Najczęstszym powikłaniem jest krwawienie. Gwałtowne objawia się wymiotami krwią lub fusowatą treścią i smolistymi stolcami. Powolne, utajone, prowadzi do niedokrwistości: narasta zmęczenie, bladość, zadyszka przy wysiłku. Taki obraz w wynikach krwi opisujemy na stronie niedobór żelaza.

Rzadsze, ale groźne powikłania to przedziurawienie (perforacja) ściany żołądka lub dwunastnicy, które daje nagły, bardzo silny ból i twardy brzuch, oraz zwężenie ujścia żołądka z uporczywymi wymiotami. Wszystkie wymagają leczenia w szpitalu.

Diagnostyka: gastroskopia na NFZ i prywatnie

Podstawowym badaniem jest gastroskopia. Lekarz ogląda przełyk, żołądek i dwunastnicę cienkim, giętkim endoskopem i może pobrać wycinki. Przy wrzodzie żołądka wycinki są ważne, bo pozwalają wykluczyć zmianę nowotworową. Badanie trwa kilka minut. Wykonuje się je na czczo, w znieczuleniu miejscowym gardła, a w części pracowni także w krótkiej sedacji lub znieczuleniu.

  • Na NFZ potrzebne jest skierowanie od lekarza, na przykład lekarza POZ lub gastroenterologa z poradni. Czas oczekiwania zależy od placówki, a przy objawach alarmowych lekarz może oznaczyć skierowanie jako pilne.
  • Prywatnie termin jest zwykle krótszy. O wymagania dotyczące skierowania i przygotowania zapytaj w wybranej pracowni.

Uzupełnieniem są testy w kierunku Helicobacter pylori oraz badania krwi, w tym morfologia. Przed testami na Helicobacter pylori lekarz może zalecić przerwę w przyjmowaniu niektórych leków, żeby wynik nie był fałszywie ujemny.

Co na wrzody żołądka - leczenie

Leczenie ma dwa cele: wygoić wrzód i usunąć jego przyczynę.

  • Leki zmniejszające wydzielanie kwasu, przede wszystkim inhibitory pompy protonowej, do których należy między innymi esomeprazol. Czas kuracji ustala lekarz.
  • Leczenie zakażenia Helicobacter pylori, jeśli zostało potwierdzone. To kilka leków przyjmowanych jednocześnie, w tym antybiotyki. Kurację trzeba przeprowadzić do końca, a jej skuteczność lekarz zwykle zaleca sprawdzić testem.
  • Ograniczenie lub zmiana leków z grupy NLPZ - zawsze w porozumieniu z lekarzem, zwłaszcza gdy przyjmujesz je z powodu chorób serca lub stawów.
  • Rzucenie palenia i ograniczenie alkoholu, bo oba utrudniają gojenie.

Specjalna dieta nie leczy wrzodów. Warto jeść regularnie i unikać potraw, po których sam czujesz się gorzej. Leki zobojętniające bez recepty łagodzą ból, ale nie zastępują diagnostyki. Podobne objawy dają też zapalenie żołądka i refluks, dlatego o rozpoznaniu decyduje lekarz.

Źródła: pacjent.gov.pl, Medycyna Praktyczna dla pacjentów - gastrologia, Narodowy Fundusz Zdrowia.

Jak wygląda teleporada przy podejrzeniu wrzodów

Teleporada kosztuje 49 zł i odbywa się codziennie w godzinach 7:00–23:00. Lekarz zapyta o charakter i porę bólu, przyjmowane leki przeciwbólowe, palenie, wcześniejsze wyniki i objawy alarmowe. Na tej podstawie oceni, czy potrzebna jest gastroskopia, test w kierunku Helicobacter pylori lub badania krwi, i wyjaśni, jak je zorganizować.

Możesz też omówić wynik wykonanej już gastroskopii lub testu. Przy wskazaniach lekarz może wystawić e-receptę lub skierowanie. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie, a przy podejrzeniu krwawienia skieruje cię na pilną pomoc.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • masz nawracający ból w nadbrzuszu bez objawów alarmowych i chcesz zaplanować diagnostykę
  • chcesz omówić wynik gastroskopii lub testu na Helicobacter pylori
  • bierzesz często leki przeciwbólowe i zaczął cię boleć żołądek
  • kończysz leczenie i chcesz ustalić, jak sprawdzić jego skuteczność

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • chudniesz, masz anemię, trudności z połykaniem lub uporczywe wymioty
  • ból nie ustępuje mimo leczenia albo wraca po jego zakończeniu
  • potrzebujesz skierowania na gastroskopię w ramach NFZ

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • wymiotujesz krwią lub treścią jak fusy od kawy
  • masz czarne, smoliste stolce
  • pojawił się nagły, przeszywający ból brzucha, a brzuch jest twardy
  • słabniesz, bledniesz, masz kołatanie serca lub mdlejesz

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Podejrzewasz wrzody albo masz już wynik badania i nie wiesz, co dalej? Umów teleporadę za 49 zł. Lekarz oceni objawy, omówi wyniki i zaplanuje kolejne kroki. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Jak odróżnić objawy wrzodów żołądka od zwykłej niestrawności?

Po samych objawach nie da się tego zrobić pewnie, bo są bardzo podobne. Za wrzodem przemawia ból nawracający tygodniami, związany z posiłkami lub nocny, oraz stosowanie leków z grupy NLPZ. Rozpoznanie potwierdza gastroskopia.

Czy wrzody żołądka powstają ze stresu?

Stres może nasilać dolegliwości, ale nie jest główną przyczyną wrzodów. Za większość odpowiadają zakażenie Helicobacter pylori i leki przeciwbólowe z grupy NLPZ. Wyjątkiem są wrzody u osób ciężko chorych leczonych w szpitalu.

Czy wrzód żołądka może zamienić się w raka?

Wrzód sam nie „zamienia się” w raka, ale owrzodzenie w żołądku może od początku być zmianą nowotworową. Dlatego przy wrzodzie żołądka pobiera się wycinki, a lekarz często zaleca kontrolną gastroskopię po leczeniu.

Czy z wrzodami żołądka można brać ibuprofen?

Ibuprofen i inne leki z grupy NLPZ mogą wywoływać wrzody i krwawienia, dlatego przy chorobie wrzodowej zwykle się ich unika. O bezpiecznym leku przeciwbólowym zdecyduje lekarz, który zna twoje choroby i pozostałe leki.

Ile trwa leczenie wrzodów żołądka?

Zależy od przyczyny i umiejscowienia wrzodu. Leczenie zakażenia Helicobacter pylori trwa zwykle kilkanaście dni, a leki zmniejszające wydzielanie kwasu lekarz zaleca często na kilka tygodni. Dokładny plan ustala lekarz.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.