Lekarze codziennie 7:00–23:00 Podmiot leczniczy · RPWDL 000000297348
Dobry Lekarz 24

Choroby

Torbiel na jajniku - objawy, rodzaje, leczenie i kiedy pilnie do lekarza

Torbiel na jajniku to wypełniona płynem przestrzeń w jajniku lub na jego powierzchni. U kobiet miesiączkujących najczęściej jest zmianą czynnościową, która znika sama w ciągu kilku cykli. Część torbieli wymaga jednak kontroli lub operacji, a nagły, silny ból brzucha to powód, by jechać na SOR.

Umów teleporadę - 49 zł Lekarze codziennie 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz.
Najważniejsze w skrócie Większość torbieli jajnika u kobiet przed menopauzą to łagodne torbiele czynnościowe związane z cyklem. Często nie dają objawów i ustępują bez leczenia. Rozpoznaje się je w USG przezpochwowym. Dokładniejszej oceny wymagają torbiele duże, utrzymujące się, o nietypowym obrazie oraz każda torbiel po menopauzie. Nagły, silny ból z wymiotami lub omdleniem może oznaczać skręt albo pęknięcie torbieli.

Torbiel jajnika - objawy

Mała torbiel jajnika zazwyczaj nie daje żadnych dolegliwości i jest wykrywana przypadkiem. Objawy pojawiają się, gdy torbiel rośnie, krwawi do środka albo uciska sąsiednie narządy. Najczęściej są to:

  • tępy, pobolewający ból w podbrzuszu, zwykle po jednej stronie, czasem promieniujący do krzyża lub uda,
  • uczucie pełności, wzdęcie, powiększenie obwodu brzucha,
  • ból podczas współżycia lub w trakcie miesiączki,
  • nieregularne miesiączki lub plamienia,
  • częstsze oddawanie moczu albo trudność z wypróżnieniem przy dużych zmianach.

Żaden z tych objawów nie jest charakterystyczny tylko dla torbieli. Podobnie może boleć przy zaparciach, zespole jelita drażliwego czy zapaleniu pęcherza.

Rodzaje torbieli jajnika

Słowo „torbiel” opisuje wygląd zmiany, a nie jedną chorobę. W praktyce ginekolog rozróżnia kilka typów:

  • Torbiel pęcherzykowa powstaje, gdy pęcherzyk z komórką jajową nie pęka w czasie owulacji i dalej rośnie. To torbiel czynnościowa, zwykle znika w ciągu kilku cykli.
  • Torbiel ciałka żółtego tworzy się po owulacji. Bywa bolesna, czasem krwawi do środka (torbiel krwotoczna), ale również najczęściej wchłania się sama.
  • Torbiel endometrialna, zwana czekoladową, jest związana z endometriozą. Często towarzyszą jej bolesne miesiączki i ból przy współżyciu.
  • Torbiel skórzasta to potworniak dojrzały, łagodny guz zawierający różne tkanki. Nie wchłania się i zwykle wymaga operacji.
  • Torbielakogruczolaki to łagodne guzy nabłonkowe, które potrafią osiągać duże rozmiary.
  • Liczne drobne pęcherzyki widoczne w USG w zespole policystycznych jajników to nie torbiele w tym znaczeniu, tylko element zaburzenia hormonalnego.

Skręt i pęknięcie torbieli - kiedy to stan nagły

Dwa powikłania wymagają pilnej pomocy. Skręt jajnika zdarza się, gdy jajnik obciążony torbielą obraca się wokół własnej szypuły i traci dopływ krwi. Ból jest nagły, bardzo silny, jednostronny, często z wymiotami. Potrzebna jest szybka operacja, żeby uratować jajnik.

Pęknięcie torbieli daje nagły, ostry ból, nierzadko w trakcie wysiłku lub współżycia. Często ustępuje po kilku godzinach lub dniach i wymaga tylko obserwacji. Zdarza się jednak, że pękniętej torbieli towarzyszy krwawienie do jamy brzusznej. Wtedy pojawia się osłabienie, bladość, przyspieszone tętno i zasłabnięcie. Tego nie da się ocenić w domu, dlatego silny, nagły ból brzucha zawsze wymaga badania na miejscu, nie przez telefon.

Diagnostyka - USG i badania krwi

Podstawą rozpoznania jest USG przezpochwowe wykonane przez ginekologa. U osób, które nie rozpoczęły współżycia, badanie wykonuje się przez powłoki brzucha lub przez odbyt. Lekarz ocenia wielkość torbieli, grubość jej ścian, obecność przegród i elementów litych oraz ukrwienie. Na tej podstawie określa, czy zmiana wygląda na czynnościową, czy wymaga dalszej diagnostyki.

Badania dodatkowe zależą od sytuacji. U kobiet w wieku rozrodczym często wykonuje się test ciążowy lub oznacza beta-hCG. Przy zmianach o nietypowym obrazie lekarz może zlecić markery, na przykład CA-125, oraz rezonans magnetyczny. Marker CA-125 bywa podwyższony także w endometriozie, podczas miesiączki i w stanach zapalnych, dlatego jego wynik interpretuje się tylko razem z obrazem USG.

Źródła: pacjent.gov.pl, Medycyna Praktyczna dla pacjentów, Narodowy Fundusz Zdrowia.

Leczenie torbieli jajnika

Postępowanie zależy od typu torbieli, jej wielkości, objawów i wieku pacjentki.

  • Obserwacja. Torbiele o wyglądzie czynnościowym zwykle wymagają tylko kontrolnego USG po kilku tygodniach, często po następnej miesiączce. Większość znika bez leczenia.
  • Leczenie przeciwbólowe. Doraźnie pomagają leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, stosowane zgodnie z ulotką. Nie zmniejszają one torbieli, tylko łagodzą dolegliwości.
  • Operacja. Rozważa się ją przy torbielach dużych, rosnących, utrzymujących się przez kolejne cykle, dających silne objawy lub o niejasnym obrazie w USG. Najczęściej jest to laparoskopia z wyłuszczeniem torbieli i zachowaniem jajnika.

Po menopauzie jajniki nie owulują, więc torbiele czynnościowe nie powstają. Dlatego każda torbiel wykryta w okresie menopauzy i później wymaga dokładniejszej oceny, choć nadal większość takich zmian okazuje się łagodna. O sposobie leczenia decyduje ginekolog po badaniu.

Jak wygląda teleporada w sprawie torbieli jajnika

Torbieli nie da się rozpoznać ani wykluczyć przez telefon. Do tego potrzebne jest USG. Teleporada przydaje się w innych sytuacjach: gdy chcesz omówić opis badania, dopytać o zalecenia, ustalić bezpieczne leczenie przeciwbólowe do czasu wizyty albo upewnić się, czy Twoje objawy pozwalają spokojnie czekać na termin u ginekologa. Lekarz zapyta o datę ostatniej miesiączki, charakter bólu, gorączkę i możliwość ciąży.

Jeśli w opisie USG pojawia się torbiel skórzasta, przeczytaj też stronę potworniak. Inną częstą łagodną zmianą w miednicy jest mięśniak macicy. Teleporada kosztuje 49 zł i jest dostępna codziennie w godzinach 7:00–23:00. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie Twojej sytuacji.

Teleporada, przychodnia czy 112?

Teleporada wystarczy, gdy:

  • masz opis USG z torbielą i chcesz zrozumieć zalecenia
  • ból podbrzusza jest łagodny, znany, bez gorączki i wymiotów, a wizyta u ginekologa jest już umówiona
  • chcesz ustalić, jakie leki przeciwbólowe możesz bezpiecznie stosować do czasu wizyty

Idź do przychodni (POZ) albo do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej NFZ, gdy:

  • ból podbrzusza utrzymuje się ponad kilka dni lub wraca w każdym cyklu (do ginekologa bez skierowania)
  • zauważasz powiększenie obwodu brzucha, uczucie ucisku lub nieregularne krwawienia
  • jesteś po menopauzie i w USG opisano torbiel jajnika
  • ból nasila się wieczorem lub w weekend, ale nie ma objawów alarmowych

Dzwoń 112 lub jedź na SOR, gdy:

  • nagły, bardzo silny ból w dole brzucha z nudnościami lub wymiotami
  • ból brzucha z zasłabnięciem, bladością, zimnym potem lub omdleniem
  • ból brzucha z wysoką gorączką i twardym brzuchem
  • ból lub krwawienie przy spóźnionej miesiączce albo dodatnim teście ciążowym

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa w dni powszednie od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta przez cały dzień i noc - bezpłatnie dla ubezpieczonych, bez skierowania.

Potrzebujesz oceny lekarza?

Masz opis USG z torbielą jajnika albo ból podbrzusza i nie wiesz, czy możesz czekać na wizytę? Umów teleporadę. Lekarz oceni objawy i podpowie, co zrobić dalej.

Umów teleporadę - 49 zł

Najczęściej zadawane pytania

Czy torbiel na jajniku może zniknąć sama?

Tak, torbiele czynnościowe zwykle wchłaniają się samoistnie w ciągu kilku cykli. Torbiele skórzaste, endometrialne i guzy nabłonkowe nie znikają i wymagają kontroli lub operacji.

Jak boli pęknięta torbiel jajnika?

Ból jest nagły, ostry, zwykle po jednej stronie podbrzusza. Jeśli towarzyszy mu osłabienie, bladość, zasłabnięcie lub gorączka, trzeba pilnie jechać na SOR.

Czy torbiel jajnika utrudnia zajście w ciążę?

Torbiele czynnościowe zwykle nie wpływają na płodność. Trudności mogą wiązać się z chorobą, która stoi za torbielą, na przykład z endometriozą. Warto omówić to z ginekologiem.

Czy z torbielą jajnika można ćwiczyć?

Przy małych torbielach zwykle nie ma przeciwwskazań do umiarkowanej aktywności. Przy większych zmianach ginekolog może zalecić unikanie gwałtownych ruchów i skoków ze względu na ryzyko skrętu.

Czy torbiel na jajniku to nowotwór złośliwy?

W zdecydowanej większości przypadków nie, zwłaszcza u kobiet przed menopauzą. O charakterze zmiany wstępnie mówi obraz USG, a przy wątpliwościach lekarz zleca dodatkowe badania.

Bezpieczeństwo najpierw

Przy objawach alarmowych lekarz kieruje do pilnej pomocy - teleporada nie zastępuje SOR ani numeru 112.

O leczeniu decyduje lekarz

Nie sprzedajemy recept. Płacisz za ocenę medyczną, a jej wynik może być odmowny - i to też rzetelna odpowiedź.

Jedna cena 49 zł

Płaska stawka za teleporadę - bez „od", bez ukrytych kosztów. Znasz kwotę przed zakupem.